Róża dzika

łac. Rosa canina

Tutaj piszę o suszeniu owoców róży- tutaj.

Jadalne są liście, owoce oraz kwiaty, zarówno na surowo jak i po obróbce termicznej [1]. Najczęściej pozyskiwane są owoce, które zbieramy w momencie gdy mają pełny, soczysty kolor i lekko uginają się od naciśnięcia palca. Można je zjadać na surowo, ale należy uważać bowiem w środku, kryją się włoski mogące podrażnić jamę ustną i przełyk. Z tego powodu owoce najczęściej suszy się na prozdrowotne herbatki (wtedy można niechciane części odfiltrować). Z owoców dzikiej róży można wykonywać dżemy, ale ze względu na liczne pestki oraz włoski jest to bardzo czasochłonne zajęcie. Kwiaty można wrzucać do wiosennych sałatek, ale mogą posłużyć także jako ozdoba.

Ze względu na dużą zawartość witaminy C, istnieje ogromny spór co do najlepszego sposobu suszenia dzikiej róży. Niestety każda obróbka termiczna obniża stężenie wit.C, dlatego opracowywane są lepsze metody jej przetwarzania np. suszenie mikrofalowo-próżniowe [3], [4], czy liofilizacja [2].

Suszenie w temperaturze 30-40 st. C, może powodować straty witaminy C o około 75%, natomiast w temperaturze >100 st. C, o ok. 80%. Jednym z lepszych pomysłów jest suszenie dzikiej róży w temperaturze 80-90 st. C przez kilkadziesiąt minut, a potem schodzenie do temperatury 50 st. C. W tym wypadku strata wyniesie mniej, bo około 50%, a czas suszenia będzie krótszy [4]. Są w tym temacie jednak różne głosy. Niektórzy zalecają stałą temperaturę 70 st. C, co w domowych warunkach jest wygodniejsze. Jakby nie suszyć w domowych warunkach, to i tak zostanie zaledwie od 20 do 50% witaminy C, a stężenie będzie maleć wraz z czasem przechowywania.

Zapoznaj się także z artykułem o róży pomarszczonej – tutaj. Nawiązuję w nim do kwestii jadalności pestek.

Zajrzyj do darmowej próbki naszego atlasu roślin i podejmij decyzje o zakupie!

Próba smaku:

Przejrzałe owoce są bardzo słodkie, natomiast mniej dojrzałe kwaśne. Kwiaty delikatnie śluzowate.

Jak prawidłowo rozpoznać?

Jest to najczęściej silnie kolczasty krzew do 3 m wysokości (rzadziej jako pnącze do kilkunastu metrów) z czerwonymi owocami, w środku których znajdują się liczne pestki. Kwitnie na biało-różowo, na przełomie maja i czerwca.

Wskazówka występowania:

Krzew rośnie pospolicie na przydrożach, miedzach, w zaroślach oraz na skrajach lasów.

Z czym można pomylić?

Można pomylić tylko i wyłącznie z innymi gatunkami róż, które również uznawane są za jadalne. Opisałem tylko jeden niejadalny (gorzki) gatunek róży w artykule o róży pomarszczonej – tutaj.

Właściwości medyczne:

Na bazie wyciągów z owoców dzikiej róży produkuje się środki z witaminą C. Inne działania róży mają głównie charakter wspomagający oraz ogólnie wzmacniający organizm [5], [7]. Jest to świetny produkt do zastosowań dietetycznych (m.in działanie przeciwcukrzycowe, antybakteryjne oraz obniżające ciśnienie krwi) [6].

Film:

W filmie zjadam kwiat róży dzikiej. Zachęcam do zapoznania się z playlistą „Poradnik Chwastożercy” na moim kanale na YouTube. Pamiętaj zostawić subskrypcję oraz komentarz – wspierasz tym samym rozwój atlasu! W filmie mówię o pestkach róży dzikiej.

Wykaz źródeł:

1. Łukasz Łuczaj: Dzika Kuchnia, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 2013
2. JAROSŁAWA RUTKOWSKA, AGATA ADAMSKA, MAGDALENA PIELAT, MAŁGORZATA BIAŁEK: PORÓWNANIE SKŁADU I WŁAŚCIWOŚCI OWOCÓW DZIKIEJ RÓŻY (ROSA RUGOSA) UTRWALANYCH METODAMI LIOFILIZACJI I SUSZENIA KONWENCJONALNEGO. ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2012, 4 (83), 32 – 43 http://journal.pttz.org/wp-content/uploads/2015/02/03_Rutkowska.pdf
3. Klaudiusz Jałoszyński, Marian Szarycz, Mariusz Surma, Bogdan Stępień, Marta Pasławska: ANALIZA SUSZENIA MIKROFALOWO-PRÓŻNIOWEGO OWOCÓW RÓŻY DZIKIEJ, Inżynieria Rolnicza 1(119)/2010.
4. Kamila Klimek, Agnieszka Najda, Mohamad Saadatian, Edyta Wrzesińska-Jędrusiak, Wiesła Piekarski, Magdalena Kapłan, Agata Święciło: Wpływ metody suszenia na stabilność fitozwiązków i aktywność przeciwutleniającą owoców Rosa canina L. Przemysł Chemiczny, April 2020
5. Aleksander Ożarowski: Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy. WARSZAWA 1982 PAŃSTWOWY ZAKŁAD WYDAWNICTW LEKARSKICH.
6. Amin Selahvarzian, Abuzar Alizadeh, Peyman Amanolahi Baharvand, Omayma A. Eldahshan, Bahram Rasoulian: Medicinal Properties of Rosa canina L. Herbal Medicines Journal. 2018;3(1)
7. Barbara Kowal-Gierczak, Eliza Lamer-Zarawska, Jan Niedworok: Fitoterapia i leki roślinne, Warszawa, PZWL, 2007.