Łopian większy

łac. Arctium lappa

Jadalne są korzenie na surowo (młodsze) lub po ugotowaniu (starsze), młode ogonki liściowe oraz młode łodygi po ugotowaniu [1]. Łopian podobnie jak marchew zwyczajna jest rośliną dwuletnią, dlatego na wiosnę zbiera się korzenie roślin dwuletnich, a na jesień jednorocznych. W innym okresie korzenie będą twarde i mniej aromatyczne. Korzenie mogą być bardzo długie (>1 metr). Bardzo trudno wykopać je w całości, najczęściej korzeń zostaje w połowie urwany. W korzeniu Łopianu może być aż do 45% inuliny, której człowiek nie trawi [2]. Zbyt duża jej ilość może powodować powstawanie gazów. Spożywanie łopianu przez osoby w ciąży oraz w trakcie laktacji jest niezalecane [3]. Z korzeni można przyrządzić bardzo aromatyczny i smaczny napój kawopodobny, w tym celu wystarczy posiekać korzenie, ususzyć, zmielić i uprażyć na patelni.

Zajrzyj do darmowej próbki naszego atlasu roślin i podejmij decyzje o zakupie!

Jak prawidłowo rozpoznać?

Roślina posiada bardzo charakterystyczne i duże liście (górą zielone, spodem jaśniejsze, szarawe) oraz charakterystyczne koszyczki kwiatowe, uwielbiające przyczepiać się do ubrań oraz sierści zwierząt. Posiada purpurowo-różowe kwiaty, które pojawiają się od lipca do sierpnia.

Wskazówka występowania:

Roślina występuje pospolicie w całej Polsce, należy spodziewać się jej na przydrożach, przychaciach, a także brzegach wód.

Z czym można pomylić?

Roślinę można pomylić z innymi gatunkami łopianu, a także lepiężnikami, również kulinarnie wykorzystywanymi [1].

Łopian mniejszy (łac. Arctium minus) – jego koszyczki kwiatowe są mniejsze (do 2,5 cm, a łopianu większego do 4 cm), oraz najczęściej występują graniasto jeden nad drugim, natomiast te łopianu większego najczęściej występują w baldachogronach (jeden obok drugiego, na podobnej wysokości) [5].

Łopian pajęczynowaty (łac. Arctium tomentosum) – jego kwiaty są osnute charakterystyczną pajęczyną.

Łopian gajowy (łac. Arctium nemorosum) – gatunek rzadko występujący, najczęściej spotykany w Karpatach i Sudetach. W odróżnieniu od łopianu większego posiada pusty ogonek liściowy [4].

Lepiężniki (łac. Petasites) – nie mają palowego korzenia, a także inaczej kwitną.

Właściwości medyczne:

Korzeń łopianu znajduje zastosowanie w nieżytach żołądka, trądziku, wypryskach, pomocniczo może być także wykorzystywany w przewlekłym reumatyzmie. Korzystnie działa na skórę [6].

Film:

W filmie opowiadam jak zrobić kawę z jałowca. Zachęcam do zapoznania się z playlistą „Poradnik Chwastożercy” na moim kanale na YouTube. Pamiętaj zostawić subskrypcję oraz komentarz – wspierasz tym samym rozwój atlasu!

Wykaz źródeł:

1. Łukasz Łuczaj: Dzika Kuchnia, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 2013
2. Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych, PZWL, Warszawa, 1985
3. Assessment report on Arctium lappa L., radix, Committee on Herbal Medicinal Products (HMPC), 2010. https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-arctium-lappa-l-radix_en.pdf
4. Leokadia Witkowska-Żuk: Flora Polski. Rośliny leśne, MULTICO Oficyna wydawnicza, Warszawa, 2018.
5. Bolesław Broda, Jakub Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin leczniczych, trujących i użytkowych, PZWL, Warszawa, 1985.
6. Aleksander Ożarowski: Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy. PAŃSTWOWY ZAKŁAD WYDAWNICTW LEKARSKICH, Warszawa, 1982.